Tuam, Irlandë – Pas dekadash heshtjeje dhe dhimbjeje të pashprehur, autoritetet irlandeze kanë nisur zyrtarisht punimet për gërmim në qytetin Tuam, për të hetuar mbi një nga kapitujt më të errët të historisë së vendit.
Në këtë vend besohet se janë fshehur trupat e rreth 796 fëmijëve dhe foshnjave, të cilët humbën jetën mes viteve 1925 dhe 1961 në një qendër që duhej të shërbente si strehë për nënat e pamartuara – “Shtëpia e Shën Marisë për Nënën dhe Foshnjën”, e drejtuar nga urdhri fetar katolik Bon Secours.
Qëllimi i këtij operacioni, i cili pritet të zgjasë deri në dy vite, është identifikimi i mbetjeve mortore dhe ofrimi i një varrimi të denjë për secilën prej viktimave, të cilat për dekada janë lënë në harresë.
Ky skandal shpërtheu në vëmendjen publike në vitin 2014, falë një pune të palodhur nga Catherine Corless, një historiane amatore. Ajo publikoi emrat e qindra fëmijëve të vdekur për të cilët nuk ekzistonte asnjë shënim varrimi, duke ngritur dyshime të forta mbi mënyrën dhe vendin e vdekjes së tyre. Hulumtimet zbuluan se shumë prej trupave mund të jenë hedhur në një ish-rezervuar uji të përdorur për kanalizime.
Kujtimet e banorëve lokalë e konfirmojnë këtë tragjedi. Mary Moriarty, një dëshmitare e asaj kohe, tregon se në vitet ’70 fëmijët e lagjes gjetën eshtra të mbështjella në pëlhura në një gropë pranë vendit të institucionit. “Ishin të rreshtuar njëri pas tjetrit, gati si në raft,” kujton ajo.
Një tjetër zë i rëndësishëm është ai i PJ Haverty, një i mbijetuar që kaloi gjashtë vite në atë institucion, të cilin e përshkruan si “një burg për fëmijët dhe nënat e tyre”. Ai flet për traumat që ende nuk janë shëruar dhe për diskriminimin e vazhdueshëm ndaj të mbijetuarve.
Në vitin 2017, një hetim shtetëror konfirmoi frikën më të keqe: në zonën e dyshuar u zbuluan mbetje foshnjash dhe fëmijësh, disa deri në moshën 2-3 vjeç, të cilët kishin humbur jetën për shkak të kushteve të mjerueshme dhe mungesës së kujdesit.
Anna Corrigan, e cila mësoi se dy vëllezërit e saj kishin vdekur në atë qendër dhe për njërin nuk kishte as certifikatë vdekjeje, themeloi grupin “Tuam Babies Family Group”, që kërkon drejtësi dhe kujtesë për viktimat e harruara.
Nisja e gërmimeve është më shumë se një veprim hetimor – është një përpjekje për pajtim me të kaluarën. Irlanda përballet me një të shkuar të dhimbshme, dhe ky proces shpresohet të sjellë paqe, drejtësi dhe mbyllje për familjet që kanë jetuar me këtë dhimbje në heshtje për shumë kohë.
Be First to Comment