Një nga sëmùndjet më infektive në botë po përhapet në nivel global, ndërsa numri i vendeve që përjetojnë shpèrthime të mëdhá është trefishuar që nga viti 2019, párálájmëron një raport shqètësues. Fëmijët nën mòshën pesë vjèç janë më të prèkshëm nga fruthi, tha Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH). Rreth 11 milionë njerëz u infektuan me virusín në vitin 2024, sugjerojnë shifrat nga organizata e Kombeve të Bashkùara, një rritje prèj 7% krahasuar me 10.4 milionë në vitin 2023.
Dhe të páktën 59 vende pësuan shpèrthime të mëdhá vitin e káluar, nga 57 në vitin 2023 dhe pothuajse trefishi i numrit të parë párá pándèmisë. Fruthi është shumë ngjítës, pasi përhapet lehtësisht kur një person i infektuar mèrr frymë, kollitet ose tështin. Ai tènton të infektojë tráktin respirator përpárá se të përhapet në të gjíthë trupin, dùke shkáktuar temperaturë të lártë, kollë, hundë që rrjèdh dhe skuqje të dùkshme. Në raste të rralla, fruthi mùnd të rezùltojë në komplíkacione serioze si verbëri, ënjtje të trùrit dhe pneumoni, të cilat mùnd të jenë fátále.
Të páktën 95,000 njerëz, krýesisht fèmíjë të vegjël vdíqën nga fruthi në vitin 2024, një nga numrat më të ùlët të vdèkjeve të regjístrùara që nga viti 2000. Vaksínimi me vaksínën kùndèr fruthit, shytave dhe rubeolës (MMR) është mbròjtja më e mirë nga márrja e fruthit dhe përhapja e virùsit tek të tjerët. Por, rënia e normave të vaksínimit në të gjíthë botën po nxit një rritje të rasteve të fruthit, párálájmëruan shefat e shèndètësisë.Në vitin 2024, rreth 30 milionë fèmíjë mbètën të pambròjtur kùndèr fruthit, trègòjnë shifrat e OBSH-së.
Tre të katërtat e tyre jetojnë në rajonet afríkane dhe të Mesdheut Lindor, shpesh në komunitete të brishta, të gòditura nga konflíkti ose të vèshtíra për t’u árrítur.Shkallët globale të vaksínimit mbèten gjíthashtu shumë të ùlëta. Vitin e káluar, 84 përqínd e fèmíjëve morën vaksínën e tyre të parë kùndèr fruthit por vetëm 76 përqínd morën dozèn e dytë vendimtare. Për të árrítur imunitetin e tufës i cili ndíhmon në ndálimin e shpèrthimeve, márrja e të dy vaksínave dùhèt të árríjë 95 përqínd, thotë OBSH.
Dr. Tedros Adhánom Ghebreyesus, Drejtor i Përgjíthshëm i OBSH-së, tha: “Fruthi është virùsi më ngjítës në botë dhe këto të dhëna trègòjnë edhe një herë se si do të shfrytëzojë çdo boshllëk në mbròjtjen tonë kolektive kùndèr tij. “Fruthi nuk respekton kufij, por kur çdo fèmíjë në çdo komunitet vaksínohèt kùndèr tij, shpèrthimet e kushtueshme mùnd të shmángen, jetë mùnd të shpètohen dhe kjo sëmùndje mùnd të eliminohèt nga kombe të tëra.” Një rritje veçánërisht e madhe u pa në Mesdheun Lindor, i cili përfshin Turqínë, Izraelin, Palestinën dhe Qipron.
Rastet atje u rritën me 86 përqínd krahasuar me vitin 2019, viti i fùndít normal párá pándèmisë. Edhe Evropa pa një rritje të rasteve, me 47 përqínd. Më 13 korrík të këtij viti, Spitali i Fëmijëve Alder Hey në Liverpool ndau lájmin trágjík se një fèmíjë kishte vdèkur pasi ishte prèkur nga fruthi. Kjo shënoi vdèkjen e dytë për shkák të një infeksioni akut të fruthit në Britani këtë dekadë.
Në Mbretërinë e Bashkùar, fòshnjat márrín dozèn e parë të vaksínës MMR rreth ditëlindjes së tyre të parë dhe dozèn e dytë rreth 18 muajsh. Por márrja e MMR tani është nën nivelet e sígùrta në të gjíthë Anglinë, me mbùlimin kombëtar të bllokuar në 88.9 përqínd, më i ùlëti në 15 vjet. Disa zona janë shumë më kèq. Në Hackney, në verilindje të Londrës, për shembùll, márrja është vetëm 65.3 përqínd.
Ekspertët fájësojnë dezínformimin dhe ndíkimin afatgjatë të pándèmisë Covid në tákimet rutinë. Agjència e Sigurisë Shëndetësore e Mbretërisë së Bashkùar (UKHSA) párálájmëroi kohët e fùndít për një rritje të fruthit për kthimin në shkòllë. Që nga vjeshta e vitit 2023, shpèrthime të mëdhá kanë gòditur Midlands Perèndimore, Veriperèndim dhe Londër, me raste sporadíke díku tjetër, dùke rezùltuar në numrin më të lártë të infeksioneve në Angli që nga viti 2012.
Gjatë verës, UKHSA dhe NHS England gjíthashtu lëshuan párálájmërime për rrezíkun e lártë të fruthit për pushuesit, veçánërisht pasi vendet evropiane dhe pjesë të tjera të botës kanë parë shpèrthime. Përveçse dùhèt të sígùroheni që fèmíja juaj është i vaksínuar në kohën e dùhur kùndèr fruthit, zbùlimi i simptomave të fruthit sa më herët të jetë e mùndur mùnd të párándálojë përhapjen e natyrës shumë ngjítëse të virùsit.
Be First to Comment